Làng Tuần La, thuộc xã Lương Tài, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh, là một trong những ngôi làng cổ còn lưu giữ được nhiều giá trị văn hóa, lịch sử và nghề truyền thống đặc sắc của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Với bề dày lịch sử hàng trăm năm, làng Tuần La không chỉ được biết đến với nghề làm bánh phồng truyền thống mà còn là nơi hội tụ của những giá trị tâm linh, tín ngưỡng dân gian và cảnh quan làng quê thanh bình, yên ả. Bài viết này sẽ đưa bạn đọc đến với hành trình khám phá làng cổ Tuần La, tìm hiểu về lịch sử hình thành, các giá trị văn hóa đặc sắc, nghề truyền thống và những biến chuyển của làng trong thời đại hiện nay.
Có thể bạn quan tâm: Giá Vé Bể Bơi 4 Mùa: Cập Nhật Bảng Giá Chi Tiết Và Mẹo Tiết Kiệm Chi Phí
Lịch sử hình thành và tên gọi
Nguồn gốc và quá trình hình thành
Làng Tuần La có lịch sử hình thành lâu đời, gắn liền với quá trình khai hoang, lập ấp của người Việt cổ ở khu vực đồng bằng sông Hồng. Theo các bô lão trong làng kể lại, tổ tiên của người dân Tuần La vốn là những cư dân từ các vùng khác đến đây lập nghiệp, ban đầu chủ yếu làm nghề nông. Trong quá trình sinh sống và lao động, họ đã dần định cư, xây dựng làng mạc và phát triển các nghề phụ để tăng thêm thu nhập.
Tên gọi “Tuần La” có nguồn gốc từ tiếng Hán – Nôm. “Tuần” có nghĩa là tuần tra, kiểm soát, còn “La” có nghĩa là lưới hoặc bủa vây. Một số tài liệu cho rằng tên gọi này xuất phát từ việc xưa kia khu vực này là nơi có hệ thống sông nước, kênh rạch chằng chịt, dân làng thường dùng lưới để đánh bắt cá, tôm và có người đứng canh gác, tuần tra bảo vệ vùng đánh bắt. Cũng có giả thuyết cho rằng “Tuần La” là tên phiên âm của một từ cổ nào đó trong tiếng Việt, phản ánh đặc điểm địa lý hoặc hoạt động sinh kế chính của cư dân nơi đây.
Vị trí địa lý và mối quan hệ với xã Lương Tài
Làng Tuần La hiện thuộc xã Lương Tài, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh. Xã Lương Tài là một đơn vị hành chính có diện tích tự nhiên khoảng 6,5 km², dân số khoảng 12.000 người (số liệu năm 2023), bao gồm nhiều thôn, làng nhỏ như Tuần La, Đoài Trai, Thượng Trai, Hạ Trai… Lương Tài nằm ở phía đông bắc tỉnh Bắc Ninh, giáp ranh với tỉnh Bắc Giang, có hệ thống giao thông tương đối thuận lợi với các tuyến đường tỉnh lộ và đường liên huyện.
Về mặt hành chính, Tuần La là một trong những thôn có truyền thống lâu đời và giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa, kinh tế của xã Lương Tài. Người dân trong làng luôn có tinh thần đoàn kết, gắn bó mật thiết với cộng đồng dân cư trong xã, cùng nhau tham gia các hoạt động lễ hội, công tác xây dựng nông thôn mới và các phong trào thi đua yêu nước.
Giá trị văn hóa và tín ngưỡng
Đình làng Tuần La – Trung tâm sinh hoạt cộng đồng
Đình làng Tuần La là một công trình kiến trúc cổ kính, được xây dựng từ thế kỷ 18, mang đậm nét kiến trúc truyền thống của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Đình được làm bằng gỗ lim, kèo cột chắc chắn, mái lợp ngói mũi hài, có ba gian hai chái. Kiến trúc đình Tuần La thể hiện sự hài hòa giữa yếu tố tâm linh và thẩm mỹ, với các họa tiết trang trí như hoa sen, rồng phượng, tứ linh được chạm khắc tinh xảo.
Đình làng không chỉ là nơi thờ cúng thành hoàng làng mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa, chính trị của cộng đồng dân cư. Hằng năm, làng tổ chức nhiều hoạt động thiết yếu tại đình như hội làng, lễ rước, đánh trống, thổi kèn, hát chèo, múa狮子… Đặc biệt, vào dịp lễ hội chính của làng (thường vào tháng 2 âm lịch), không khí trở nên nhộn nhịp, tấp nập với sự tham gia của đông đảo nhân dân trong và ngoài xã.
Tín ngưỡng và lễ hội truyền thống
Người dân Tuần La có đời sống tâm linh phong phú, thể hiện qua việc thờ cúng tổ tiên, thành hoàng làng và các vị thần linh bảo hộ. Thành hoàng làng Tuần La là vị anh hùng dân tộc hoặc vị quan có công với dân, với nước, được nhân dân suy tôn và lập đền thờ tự. Lễ hội chính của làng được tổ chức hằng năm nhằm tưởng nhớ công lao của vị thành hoàng, đồng thời cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Lễ hội Tuần La thường kéo dài trong ba ngày, bắt đầu từ mùng 6 tháng 2 âm lịch. Các nghi thức chính bao gồm: lễ rước kiệu, lễ dâng hương, lễ tế thần, tế tổ tiên và các trò chơi dân gian như đấu vật, kéo co, đánh đu, chọi gà… Ngoài ra, lễ hội còn có phần hội với các hoạt động văn nghệ, ẩm thực đặc sắc, thu hút sự quan tâm của du khách thập phương.
Một nét văn hóa đặc sắc khác của làng là tục thờ “bà mụ” hay “mẹ đẻ”, thể hiện quan niệm về sự linh thiêng của việc sinh nở và mong ước con cháu đầy đàn. Các gia đình trong làng thường lập bàn thờ nhỏ để cầu mong sức khỏe cho phụ nữ khi sinh nở và sự bình an cho trẻ nhỏ.
Hát chèo và các hình thức nghệ thuật dân gian
Có thể bạn quan tâm: Sân Vận Động Hồ Xuân Hương: Điểm Đến Thể Thao Và Giải Trí Giữa Lòng Đà Lạt
Hát chèo là một trong những loại hình nghệ thuật dân gian được yêu thích và duy trì tại làng Tuần La. Từ lâu, chèo đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt của người dân nơi đây. Các buổi biểu diễn chèo thường được tổ chức vào dịp lễ, Tết hoặc các ngày hội lớn của làng.
Đội chèo của làng do các nghệ nhân trong thôn tự nguyện thành lập và duy trì, bao gồm cả nam và nữ, ở các lứa tuổi khác nhau. Họ không chỉ biểu diễn các tích chèo cổ như “Lưu Bình – Dương Lễ”, “Quan Âm Thị Kính”, “Thị Mầu lên chùa” mà còn sáng tác thêm các tiết mục mang hơi thở hiện đại, phản ánh cuộc sống nông thôn đổi mới.
Bên cạnh hát chèo, làng Tuần La còn lưu giữ nhiều hình thức nghệ thuật dân gian khác như hát quan họ (gần với vùng Kinh Bắc), trò chơi dân gian, thổi cơm, giã gạo… Những giá trị văn hóa này không chỉ góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người dân mà còn là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa các thế hệ trong cộng đồng.
Nghề truyền thống: Bánh phồng Tuần La
Lịch sử hình thành nghề làm bánh phồng
Nghề làm bánh phồng là nghề truyền thống đặc trưng của làng Tuần La, có từ hàng trăm năm nay. Theo các cụ cao niên trong làng kể lại, nghề này bắt đầu phát triển mạnh vào khoảng thế kỷ 19, khi người dân nơi đây nhận thấy nhu cầu tiêu dùng bánh phồng trong các dịp lễ, Tết, cỗ bàn ngày càng lớn. Từ đó, họ đã đầu tư nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật sản xuất để cho ra những mẻ bánh giòn, thơm, màu trắng đẹp và để được lâu.
Ban đầu, nghề làm bánh phồng chỉ là nghề phụ, được các hộ gia đình làm vào mùa vụ rảnh rỗi. Tuy nhiên, với sự cần cù, khéo léo và tinh thần cầu tiến, người dân Tuần La đã biến nghề này thành một nghề chính, góp phần quan trọng vào việc cải thiện đời sống kinh tế của gia đình và làng xóm.
Quy trình sản xuất bánh phồng truyền thống
Quy trình làm bánh phồng Tuần La trải qua nhiều công đoạn thủ công, đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và kinh nghiệm của người thợ. Các bước chính bao gồm:
1. Chuẩn bị nguyên liệu:
- Gạo tẻ ngon, hạt to, chắc (thường là gạo tám hoặc gạo nàng hương).
- Đậu xanh đã cà vỏ.
- Muối trắng, vừng (mè) trắng (nếu làm bánh mè).
- Nước sạch.
2. Xay bột:
- Gạo và đậu xanh được ngâm nước khoảng 4-6 giờ cho mềm.
- Sau đó mang đi xay nhuyễn cùng với nước và một ít muối, tạo thành hỗn hợp bột mịn, sánh.
- Bột được lọc qua rây để loại bỏ tạp chất, sau đó cho vào túi vải để ép lấy nước, giữ lại phần bột ướt.
3. Tạo hình bánh:
- Bột sau khi ép được nhào đều tay cho đến khi dẻo, mịn.
- Người thợ dùng tay hoặc khuôn nhỏ để nặn bột thành những miếng tròn dẹt, đường kính khoảng 5-7 cm, dày khoảng 0,5 cm.
- Nếu làm bánh mè, thì rắc một lớp mè trắng lên trên mặt bánh trước khi phơi.
4. Phơi bánh:
- Bánh được xếp lên những chiếc nong, nia lớn và đem phơi ngoài nắng to từ 2-3 ngày.
- Trong quá trình phơi, cần trở bánh đều tay để bánh khô đều, không bị ẩm mốc.
- Bánh phơi xong phải khô giòn, màu trắng ngà, có thể bảo quản được từ 2-3 tháng.
5. Rang bánh:
- Khi sử dụng, bánh được rang trên chảo nóng hoặc nồi chiên không dầu.
- Bánh nở bung ra, trở nên trắng, xốp, giòn rụm và dậy mùi thơm đặc trưng.
Đặc điểm và thương hiệu bánh phồng Tuần La
Bánh phồng Tuần La nổi tiếng bởi chất lượng vượt trội so với các loại bánh phồng ở nơi khác. Một số đặc điểm làm nên thương hiệu của bánh phồng Tuần La bao gồm:
- Nguyên liệu sạch, an toàn: Gạo và đậu xanh được chọn lọc kỹ càng, không sử dụng hóa chất bảo quản.
- Quy trình thủ công: Toàn bộ quy trình từ xay bột đến phơi bánh đều được làm thủ công, giữ nguyên hương vị truyền thống.
- Hương vị thơm ngon: Bánh có vị bùi của đậu xanh, vị mằn mặn của muối, vị thơm của mè (nếu có), khi rang lên giòn tan trong miệng.
- Màu sắc đẹp: Bánh có màu trắng ngà tự nhiên, không dùng phẩm màu.
- Độ bền cao: Bánh phồng Tuần La có thể để được lâu mà không bị ẩm mốc, thích hợp làm quà biếu, đãi khách trong các dịp lễ Tết.
Hiện nay, bánh phồng Tuần La không chỉ được tiêu thụ trong tỉnh Bắc Ninh mà còn được đưa đi các tỉnh lân cận như Bắc Giang, Hải Dương, Hà Nội, Hưng Yên… Thậm chí, một số hộ gia đình còn mở rộng quy mô sản xuất, đóng gói hút chân không và dán nhãn mác để xuất bán ra thị trường miền Nam và các nước láng giềng.
Vai trò kinh tế và xã hội của nghề làm bánh phồng
Nghề làm bánh phồng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế – xã hội của làng Tuần La. Trước hết, đây là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ gia đình trong làng, đặc biệt là phụ nữ và người cao tuổi. Nhờ có nghề này, nhiều gia đình đã thoát nghèo, xây dựng được nhà cửa khang trang, cho con cái ăn học thành tài.
Bên cạnh giá trị kinh tế, nghề làm bánh phồng còn góp phần duy trì nét đẹp văn hóa truyền thống, tạo sự gắn kết cộng đồng. Vào mùa làm bánh, các gia đình thường hỗ trợ nhau trong việc xay bột, phơi bánh, trông trẻ… Tinh thần làng nghề được thể hiện rõ nét qua những buổi sinh hoạt nhóm, trao đổi kinh nghiệm sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.
Tuy nhiên, nghề làm bánh phồng cũng đang đứng trước nhiều thách thức. Sự cạnh tranh từ các sản phẩm công nghiệp, máy móc hiện đại, cùng với việc lớp trẻ dần xa rời nghề truyền thống để tìm kiếm việc làm ở các khu công nghiệp, thành phố lớn, khiến cho nghề này có nguy cơ mai một. Vì vậy, việc bảo tồn và phát huy nghề làm bánh phồng Tuần La là một yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi sự vào cuộc của chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội và bản thân người dân trong làng.
Có thể bạn quan tâm: Tuyến Xe Buýt 44 Hà Nội: Hành Trình, Lịch Trình & Mẹo Sử Dụng Hiệu Quả
Phát triển du lịch làng nghề
Tiềm năng du lịch làng nghề tại Tuần La
Làng Tuần La có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch làng nghề kết hợp với du lịch sinh thái và tâm linh. Với cảnh quan làng quê yên bình, ruộng lúa xanh mướt, những con đường làng rợp bóng cây, cùng với nghề làm bánh phồng truyền thống, Tuần La có thể trở thành điểm đến hấp dẫn cho du khách muốn trải nghiệm cuộc sống nông thôn, tìm hiểu văn hóa dân tộc.
Ngoài ra, làng còn có đình làng cổ, lễ hội truyền thống, các hình thức nghệ thuật dân gian như hát chèo, trò chơi dân gian… Đây là những tài nguyên văn hóa quý giá, có thể lồng ghép vào các tour du lịch trải nghiệm, tạo nên sản phẩm du lịch đặc sắc, khác biệt so với các điểm đến khác trong tỉnh Bắc Ninh.
Các mô hình du lịch trải nghiệm
Để khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch, làng Tuần La có thể phát triển các mô hình du lịch trải nghiệm như:
- Du lịch trải nghiệm làm bánh phồng: Du khách được trực tiếp tham gia vào các công đoạn sản xuất bánh phồng, từ xay bột, nhào bột, nặn bánh đến phơi bánh và rang bánh. Qua đó, du khách hiểu hơn về nghề truyền thống và có cơ hội thưởng thức sản phẩm do chính tay mình làm ra.
- Du lịch homestay: Một số hộ gia đình có thể mở dịch vụ homestay, đón tiếp du khách lưu trú, ăn uống cùng gia đình, tham gia các hoạt động sinh hoạt hằng ngày như cấy lúa, bắt cá, nấu ăn bằng bếp củi…
- Du lịch tâm linh: Tổ chức các tour tham quan đình làng, tìm hiểu về tín ngưỡng, tham dự lễ hội, nghe kể về các tích truyện dân gian, anh hùng dân tộc.
- Du lịch sinh thái: Khai thác cảnh quan đồng ruộng, ao làng, vườn cây ăn trái để tổ chức các hoạt động dã ngoại, cắm trại, đạp xe, chụp ảnh…
Giải pháp phát triển du lịch bền vững
Để phát triển du lịch làng nghề một cách bền vững, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp:
- Quy hoạch và đầu tư cơ sở hạ tầng: Chính quyền địa phương cần có quy hoạch cụ thể cho phát triển du lịch, đầu tư nâng cấp đường giao thông, hệ thống cấp thoát nước, điện, internet… để tạo điều kiện thuận lợi cho du khách và người dân.
- Đào tạo nguồn nhân lực: Tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ năng phục vụ du lịch, kỹ năng giao tiếp, ngoại ngữ cho người dân, đặc biệt là lớp trẻ.
- Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa: Cần có chính sách bảo vệ, tu bổ các di tích lịch sử, đình làng, khuyến khích thanh niên tham gia các câu lạc bộ văn nghệ, trò chơi dân gian, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
- Xây dựng thương hiệu và xúc tiến quảng bá: Đăng ký bảo hộ thương hiệu “Bánh phồng Tuần La”, xây dựng website, fanpage, tài khoản mạng xã hội để quảng bá hình ảnh làng nghề. Phối hợp với các công ty lữ hành, báo chí, truyền hình để đưa Tuần La vào các chương trình du lịch tiêu biểu của tỉnh.
- Huy động sự tham gia của cộng đồng: Người dân là chủ thể trung tâm của phát triển du lịch. Cần nâng cao nhận thức, tạo động lực để người dân tự nguyện tham gia, đóng góp công sức và trí tuệ vào việc xây dựng làng nghề trở thành điểm du lịch hấp dẫn.
Xây dựng nông thôn mới và phát triển bền vững
Thành tựu trong xây dựng nông thôn mới
Trong những năm qua, xã Lương Tài nói chung và làng Tuần La nói riêng đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phong trào xây dựng nông thôn mới. Hệ thống giao thông được bê tông hóa, đường làng ngõ xóm sạch đẹp, khang trang. Trường học, trạm y tế, nhà văn hóa được xây mới hoặc sửa chữa, đáp ứng nhu cầu học tập, khám chữa bệnh và sinh hoạt cộng đồng của nhân dân.
Các mô hình kinh tế hiệu quả như trồng rau an toàn, chăn nuôi gia súc, gia cầm theo hướng VietGAP, nuôi cá sạch… được推广 rộng rãi, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Tỷ lệ hộ nghèo trong xã giảm rõ rệt, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được cải thiện đáng kể.
Bên cạnh đó, phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa cũng được đẩy mạnh. Nhiều gia đình được công nhận là “Gia đình văn hóa”, “Gia đình công nhân viên chức tiêu biểu”, “Người tốt, việc tốt”… Tình làng nghĩa xóm ngày càng được củng cố, an ninh trật tự được đảm bảo.
Mục tiêu phát triển bền vững
Hướng tới tương lai, làng Tuần La xác định rõ mục tiêu phát triển bền vững trên ba trụ cột chính: kinh tế, xã hội và môi trường.
Về kinh tế, làng tiếp tục duy trì và phát triển nghề làm bánh phồng, đồng thời đa dạng hóa các ngành nghề sản xuất, dịch vụ, du lịch. Ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước.
Về xã hội, chú trọng phát triển giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân; thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững; xây dựng cộng đồng đoàn kết, tương thân tương ái.
Có thể bạn quan tâm: Thám Tử Miệt Vườn Tập 28: Nội Dung, Diễn Biến & Ý Nghĩa
Về môi trường, làng Tuần La hướng tới mô hình làng xanh – sạch – đẹp, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường. Xử lý rác thải sinh hoạt đúng cách, không vứt rác bừa bãi ra ao hồ, kênh mương. Khuyến khích sử dụng năng lượng sạch, tiết kiệm điện, nước. Trồng nhiều cây xanh, hoa cảnh để làm đẹp môi trường sống.
Giải pháp cụ thể
Để thực hiện được các mục tiêu phát triển bền vững, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể sau:
- Hoàn thiện cơ chế, chính sách: Chính quyền xã, huyện cần có chính sách hỗ trợ làng Tuần La trong việc vay vốn phát triển sản xuất, đào tạo nghề, xúc tiến thương mại, quảng bá du lịch.
- Đổi mới phương thức sản xuất: Khuyến khích các hộ gia đình liên kết thành lập hợp tác xã, tổ đội sản xuất để nâng cao hiệu quả kinh tế, giảm chi phí, tăng khả năng cạnh tranh.
- Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Đào tạo đội ngũ lao động có tay nghề, có kiến thức về quản lý, marketing, du lịch… để đáp ứng yêu cầu phát triển của làng trong thời đại mới.
- Bảo vệ môi trường và phát triển cảnh quan: Xây dựng quy ước làng xanh, tổ chức các phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”, “Tuyến đường tự quản”, “Phân loại rác tại nguồn”… Tạo dựng hình ảnh làng quê đáng sống, hấp dẫn du khách.
- Phát huy giá trị di sản văn hóa: Sưu tầm, lưu giữ các tư liệu, hiện vật về lịch sử, văn hóa, nghề truyền thống của làng. Tổ chức thường xuyên các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, góp phần nâng cao đời sống tinh thần và quảng bá hình ảnh làng Tuần La.
Gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
Vai trò của lớp trẻ trong bảo vệ di sản
Lớp trẻ là tương lai của làng Tuần La, là những người sẽ kế thừa và phát huy các giá trị truyền thống. Tuy nhiên, trong bối cảnh toàn cầu hóa và công nghiệp hóa, nhiều bạn trẻ có xu hướng xa rời làng quê, chạy theo lối sống hiện đại, thích sử dụng điện thoại, mạng xã hội hơn là tham gia các hoạt động cộng đồng, lễ hội làng.
Vì vậy, cần có những giải pháp thiết thực để thu hút lớp trẻ quan tâm, yêu quý và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Trước hết, các trường học và gia đình cần tăng cường giáo dục truyền thống, kể cho các em nghe về lịch sử hình thành làng, về các anh hùng dân tộc, về nghề làm bánh phồng và các giá trị văn hóa đặc sắc. Tổ chức các buổi tham quan, dã ngoại, trải nghiệm thực tế tại làng nghề, đình làng để các em trực tiếp cảm nhận và yêu thích.
Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện để lớp trẻ tham gia vào các hoạt động bảo tồn và phát huy di sản. Ví dụ: thành lập câu lạc bộ thanh niên tình nguyện bảo vệ di tích, đội văn nghệ thiếu nhi, đội hướng dẫn viên du lịch nhỏ tuổi… Qua đó, các em sẽ cảm thấy mình là một phần của cộng đồng, có trách nhiệm với việc giữ gìn và phát huy những giá trị tốt đẹp của quê hương.
Các hoạt động bảo tồn di sản
Công tác bảo tồn di sản văn hóa ở làng Tuần La cần được thực hiện một cách bài bản, có sự phối hợp giữa chính quyền, các tổ chức xã hội và nhân dân. Một số hoạt động bảo tồn thiết yếu bao gồm:
- Tu bổ, tôn tạo di tích: Đình làng, miếu mạo, cây đa, bến nước… là những biểu tượng văn hóa của làng. Cần có kế hoạch tu bổ định kỳ, sửa chữa những bộ phận xuống cấp, nhưng phải đảm bảo giữ nguyên kiến trúc, vật liệu và giá trị lịch sử ban đầu.
- Sưu tầm tư liệu, hiện vật: Tổ chức sưu tầm các hiện vật, tranh ảnh, tư liệu liên quan đến lịch sử, văn hóa, nghề truyền thống của làng. Xây dựng tủ lưu trữ hoặc phòng truyền thống để trưng bày, lưu giữ.
- Phục dựng lễ hội và trò chơi dân gian: Duy trì và phục dựng các lễ hội truyền thống, trò chơi dân gian đã bị mai một. Tổ chức các cuộc thi, hội diễn để thu hút sự tham gia của người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên.
- Đào tạo nghệ nhân và thợ thủ công: Hỗ trợ các nghệ nhân, thợ thủ công trong làng truyền nghề cho thế hệ trẻ, mở các lớp dạy làm bánh phồng, thêu ren, đan lát… để duy trì các nghề truyền thống.
- Xây dựng hồ sơ di sản: Lập hồ sơ khoa học đề nghị công nhận làng Tuần La là “Làng nghề truyền thống” cấp tỉnh hoặc cấp quốc gia, từ đó có cơ sở để được Nhà nước hỗ trợ kinh phí và chính sách bảo tồn.
Quảng bá hình ảnh làng Tuần La
Để làng Tuần La được biết đến rộng rãi hơn, cần tăng cường công tác quảng bá, truyền thông. Các hình thức quảng bá hiệu quả bao gồm:
- Xây dựng website và mạng xã hội: Tạo lập website chính thức của làng hoặc của xã Lương Tài, đăng tải thông tin về lịch sử, văn hóa, du lịch, sản phẩm đặc trưng… Thành lập các tài khoản Facebook, Zalo, TikTok, YouTube để chia sẻ hình ảnh, video về làng, thu hút lượng lớn người theo dõi.
- Phối hợp với báo chí, truyền hình: Mời các cơ quan thông tấn, báo chí đến采访, quay phóng sự, viết bài về làng Tuần La. Tham gia các chương trình truyền hình về làng nghề, du lịch, ẩm thực…
- Tham gia hội chợ, triển lãm: Đưa sản phẩm bánh phồng Tuần La tham gia các hội chợ xúc tiến thương mại, triển lãm làng nghề trong và ngoài tỉnh. Qua đó, giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường.
- Xây dựng sản phẩm lưu niệm: Thiết kế các sản phẩm lưu niệm mang đậm bản sắc làng Tuần La như mô hình đình làng, tranh vẽ phong cảnh làng, túi vải in hình bánh phồng, thiệp chèo… để bán cho du khách.
Kết luận
Làng Tuần La, xã Lương Tài, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh là một điểm sáng về giá trị văn hóa, lịch sử và nghề truyền thống của vùng đất Kinh Bắc. Với nghề làm bánh phồng nổi tiếng, đình làng cổ kính, lễ hội truyền thống và cảnh quan làng quê thanh bình, Tuần La đang từng bước vươn mình hội nhập, phát triển kinh tế – xã hội nhưng vẫn giữ gìn được bản sắc dân tộc.
Tuy nhiên, trước những thách thức của thời đại công nghiệp và toàn cầu hóa, việc bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống của làng Tuần La là một nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Chỉ khi nào người dân, đặc biệt là lớp trẻ, thực sự yêu quý, tự hào về quê hương mình, thì những giá trị tốt đẹp của làng mới được gìn giữ và lan tỏa.
Hy vọng rằng, trong tương lai không xa, làng Tuần La sẽ trở thành một điểm đến hấp dẫn cho du khách trong và ngoài nước, một mô hình làng nghề truyền thống phát triển bền vững, một biểu tượng cho tinh thần lao động cần cù, sáng tạo và lòng tự hào dân tộc của người Việt Nam.