Hoàng thành Thăng Long thời Lý không chỉ là biểu tượng của một triều đại huy hoàng mà còn là kho tàng khảo cổ học chứa đựng biết bao bí ẩn về kiến trúc và nghệ thuật xây dựng thời kỳ phong kiến. Trong số những phát hiện quan trọng, kiến trúc bát giác tại khu C, 18 Hoàng Diệu là một trong những dấu tích nổi bật nhất, gợi mở về một công trình kiến trúc độc đáo, thể hiện trình độ kỹ thuật và thẩm mỹ cao của người Việt cổ.
Tổng Quan Về Kiến Trúc Bát Giác Thời Lý
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Cách Vẽ Phong Cảnh Đơn Giản Cho Người Mới Bắt Đầu
Quy mô và vị trí đặc biệt
Từ những cuộc khai quật khảo cổ học được tiến hành từ năm 2002 đến nay, các nhà nghiên cứu đã làm sáng tỏ diện mạo của một quần thể kiến trúc thời Lý nằm trong lòng Hoàng thành Thăng Long. Trong số đó, kiến trúc bát giác tại hố C4-C5, phía Nam khu C, nổi bật lên như một công trình có quy mô lớn và kỹ thuật xây dựng đặc biệt.
Quần thể kiến trúc bát giác có tổng diện tích mặt nền lên tới 454m², trong đó kiến trúc bát giác chính chiếm 324m², còn lại là phần nhà dẫn ở mặt Bắc rộng 130m². Công trình này được xác định có 17 móng cột, bố trí theo hình bát giác đều, đối xứng nhau qua một móng trụ trung tâm. Đặc biệt, kiến trúc này quay mặt chính về hướng Nam, phù hợp với quan niệm phong thủy truyền thống.
Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp Những Bài Hát Tiểu Học Vui Nhộn, Hấp Dẫn Nhất Cho Trẻ Em
Kỹ thuật xây dựng tinh xảo
Kỹ thuật xây dựng móng cột thời Lý tại kiến trúc bát giác thể hiện trình độ kỹ thuật cao. Móng trung tâm có kích thước rất lớn, rộng tới 2,4m, trong khi các móng cột khác dao động từ 1,8m đến 2m. Điều đặc biệt là kỹ thuật gia cố móng cột có nhiều điểm khác biệt so với các công trình khác: đáy móng được lót bằng gạch vuông nguyên vẹn, trên là các lớp sỏi và đất sét, được đầm kỹ từng lớp riêng biệt.
Có thể bạn quan tâm: Bún Chả Hà Nội Quận 6: Top 5 Quán Ngon Chuẩn Vị Thủ Đô
Loại kỹ thuật móng cột lớn, có lót gạch vuông dưới đáy này gần như chỉ xuất hiện ở các kiến trúc nằm trên trục trung tâm của khu C, cho thấy đây là công trình có vị trí đặc biệt quan trọng trong tổng thể Hoàng thành.
Hai Giai Đoạn Xây Dựng: Lý Và Trần
Có thể bạn quan tâm: St Joseph Cathedral Hanoi Mass Schedule: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Trải Nghiệm Du Lịch
Giai đoạn 1: Khởi dựng thời Lý
Các nhà khảo cổ học cho rằng, giai đoạn đầu tiên của kiến trúc bát giác được khởi dựng từ thời Lý. Dấu tích bó nền thời kỳ này cho thấy kỹ thuật đóng cọc gỗ bao quanh hàng móng cột ngoài cùng. Khoảng cách giữa các cọc gỗ trên mặt bằng sau khai quật không đều nhau, cho thấy sự linh hoạt trong kỹ thuật xây dựng.
Kỹ thuật bó nền thời Lý là sự kết hợp giữa đóng cọc chèn gạch, vừa nhằm gia cố chắc chắn cho công trình, vừa tạo điều kiện để nâng nền kiến trúc lên cao hơn theo ý muốn của các nhà thiết kế. Đây là một kỹ thuật thông minh, phù hợp với điều kiện tự nhiên và địa chất của vùng đồng bằng sông Hồng.
Giai đoạn 2: Tái sử dụng và trùng tu thời Trần
Sang thời Trần, kiến trúc bát giác đã được tu sửa và nâng cấp. Dấu tích bó nền thời kỳ này hoàn toàn khác