Hà Nội, thành phố nghìn năm văn hiến, không chỉ nổi tiếng với những di tích lịch sử, kiến trúc cổ kính mà còn khiến du khách say mê bởi hương vị tinh tế, đậm đà của ẩm thực đường phố. Những năm gần đây, ẩm thực đường phố Hà Nội liên tục được truyền thông quốc tế vinh danh, nhiều món ăn đã lọt vào danh sách những món ngon nhất thế giới. Tuy nhiên, để biến ẩm thực đường phố trở thành một sản phẩm du lịch hấp dẫn, thu hút du khách trong nước và quốc tế, Hà Nội cần có chiến lược phát triển bài bản, từ việc xây dựng bộ tiêu chí, quy hoạch không gian đến việc quảng bá hình ảnh một cách chuyên nghiệp.
Có thể bạn quan tâm: Khu Vui Chơi Vinpearl Phú Quốc: Trải Nghiệm Giải Trí Hàng Đầu
Những cột mốc quan trọng trên hành trình vươn ra thế giới
Vinh danh quốc tế
Tháng 9/2025, tạp chí Time Out (Anh) đã vinh danh Hà Nội là một trong 10 thành phố có ẩm thực đường phố ngon nhất châu Á. Đây không phải là lần đầu tiên ẩm thực đường phố Hà Nội được quốc tế công nhận. Trước đó, năm 2024, trang hướng dẫn du lịch trực tuyến chuyên về ẩm thực truyền thống trên toàn thế giới Taste Atlas (Croatia) đã công bố danh sách 100 món ăn đường phố ngon nhất châu Á, trong đó có nhiều đại diện đến từ Việt Nam, đặc biệt là Hà Nội.
Theo đó, bánh mì – món ăn biểu tượng của Hà Nội – đã được xếp hạng cao nhất. Bên cạnh đó, hàng loạt món ăn đường phố khác như cơm tấm, chả giò, bánh xèo cũng được Taste Atlas vinh danh là những món ăn đường phố ngon nhất châu Á. Những giải thưởng này không chỉ mang lại niềm tự hào cho người dân Thủ đô mà còn một lần nữa khẳng định sức hút toàn cầu của ẩm thực Hà Nội.
Ghi dấu ấn trong lòng khách quốc tế
Ẩm thực Hà Nội không chỉ hấp dẫn du khách bình dân mà còn chinh phục cả những vị khách đặc biệt. Hình ảnh cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama thưởng thức bún chả Hà Nội vào năm 2016 đã trở thành một biểu tượng, làm dấy lên làn sóng du lịch ẩm thực tại Việt Nam. Năm 2018, cựu Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và phu nhân cũng đã có dịp thưởng thức món phở bò truyền thống tại Hà Nội. Năm 2023, hình ảnh Thủ tướng Belarus Roman Golovchenko cùng Thủ tướng Phạm Minh Chính thưởng thức bánh mì, cà phê Việt Nam tại Hà Nội một lần nữa khẳng định sức hút của ẩm thực đường phố Thủ đô.
Di sản ẩm thực được gìn giữ và phát huy
Tháng 8/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận 3 di sản phi vật thể liên quan đến ẩm thực Hà Nội, gồm: nghề làm bánh cuốn Thanh Trì, tri thức chế biến và thưởng thức chả cá Lã Vọng, tri thức nấu cỗ Bát Tràng. Việc công nhận những di sản này không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa ẩm thực truyền thống mà còn tạo điều kiện để các món ăn này được quảng bá rộng rãi hơn, thu hút du khách trong và ngoài nước.
Có thể bạn quan tâm: Bản Đồ Du Lịch Miền Tây: Cẩm Nang Khám Phá 13 Tỉnh Thành Sông Nước
Sức hút đặc biệt của ẩm thực đường phố Hà Nội
Hương vị tinh tế, đậm đà bản sắc
Theo chia sẻ của Nghệ nhân ẩm thực Phạm Thị Ánh Tuyết, ẩm thực Hà Nội hấp dẫn bởi sự cân bằng về thành phần dinh dưỡng, có lợi cho sức khỏe, đồng thời cầu kỳ trong cách chọn nguyên liệu và tinh tế trong quá trình chế biến, từ đó giữ được hương vị đặc trưng của ẩm thực truyền thống. Mỗi món ăn là một câu chuyện, là tinh hoa của nền văn hóa ẩm thực nghìn năm văn hiến.
Bún chả Hà Nội, với miếng chả nướng thơm lừng, nước chấm chua ngọt đậm đà, rau sống tươi mát, là món ăn đơn giản nhưng lại chứa đựng cả một bản sắc văn hóa ẩm thực. Bánh mì Hà Nội, với lớp vỏ giòn tan, nhân thịt, pate, rau củ phong phú, là sự kết hợp hài hòa giữa ẩm thực Á – Âu, thể hiện sự giao thoa văn hóa độc đáo. Phở Hà Nội, với nước dùng trong veo, thơm lừng, sợi bánh phở mềm dai, là món ăn quốc hồn, quốc túy của Việt Nam, đã chinh phục được khẩu vị của người dân trên khắp thế giới.
Giá cả phải chăng, tiện lợi
Ẩm thực đường phố Hà Nội không chỉ ngon mà còn có giá cả phải chăng, phù hợp với túi tiền của nhiều đối tượng khách hàng. Du khách có thể thưởng thức một bữa ăn ngon miệng với mức giá chỉ từ 20.000 – 50.000 đồng. Sự tiện lợi của ẩm thực đường phố cũng là một điểm cộng lớn, du khách có thể dễ dàng tìm thấy những quán ăn vỉa hè ở bất kỳ con phố nào của Hà Nội.
Không gian ẩm thực độc đáo
Ẩm thực đường phố Hà Nội không chỉ là những món ăn ngon mà còn là một phần không thể tách rời của đời sống văn hóa, xã hội của người dân Thủ đô. Những quán ăn vỉa hè, những gánh hàng rong, những con phố ẩm thực nhộn nhịp là một phần tạo nên nét đặc trưng, một “thương hiệu” riêng biệt cho Hà Nội.
Có thể bạn quan tâm: Làng Rau Trà Quế Ở Đâu – Cẩm Nang Du Lịch Hội An Và Các Khu Resort Chất Lượng
Những thách thức và cơ hội
Thách thức
Có thể bạn quan tâm: Sân Bay Dầu Tiếng Bình Dương: Thực Hư Và Thông Tin Chính Xác
- Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm: Đây là một trong những thách thức lớn nhất đối với ẩm thực đường phố Hà Nội. Việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm là yếu tố then chốt để thu hút du khách, đặc biệt là du khách quốc tế.
- Tình trạng lấn chiếm vỉa hè: Việc lấn chiếm vỉa hè để kinh doanh ẩm thực đường phố gây ảnh hưởng đến trật tự an toàn giao thông, mỹ quan đô thị và quyền lợi của người đi bộ.
- Chất lượng dịch vụ chưa đồng đều: Một số quán ăn vỉa hè chưa đáp ứng được nhu cầu của du khách về chất lượng dịch vụ, thái độ phục vụ.
- Thiếu quy hoạch và quản lý: Việc thiếu quy hoạch tổng thể và quản lý chặt chẽ dẫn đến tình trạng kinh doanh tự phát, không đồng bộ.
Cơ hội
- Sự công nhận của quốc tế: Việc ẩm thực đường phố Hà Nội liên tục được truyền thông quốc tế vinh danh là một cơ hội lớn để quảng bá hình ảnh, thu hút du khách.
- Nhu cầu du lịch ẩm thực ngày càng tăng: Du lịch ẩm thực đang trở thành một xu hướng du lịch phổ biến trên toàn thế giới. Du khách không chỉ muốn tham quan, ngắm cảnh mà còn muốn trải nghiệm, khám phá ẩm thực địa phương.
- Sự quan tâm của chính quyền: Thành phố Hà Nội đã nhận thức được tiềm năng to lớn của ẩm thực đường phố trong phát triển du lịch và đã có những bước đi cụ thể để khai thác, phát huy giá trị này.
Hướng đi nào cho ẩm thực đường phố Hà Nội?
Xây dựng “Bộ tiêu chí ẩm thực Hà Nội”
Để ẩm thực đường phố Hà Nội trở thành một sản phẩm du lịch hấp dẫn, việc xây dựng một “Bộ tiêu chí ẩm thực Hà Nội” là điều cần thiết. Bộ tiêu chí này cần bao gồm các quy định về:
- Vệ sinh an toàn thực phẩm: Quy định về nguồn gốc nguyên liệu, quy trình chế biến, bảo quản, vận chuyển.
- Chất lượng dịch vụ: Quy định về thái độ phục vụ, kiến thức về món ăn, khả năng giao tiếp với du khách.
- Môi trường kinh doanh: Quy định về việc sử dụng vỉa hè, bảo vệ môi trường, giữ gìn mỹ quan đô thị.
Quy hoạch không gian ẩm thực
Viện trưởng Viện Phát triển du lịch châu Á (ATI) Phạm Hải Quỳnh cho rằng, để tạo cơ hội cho doanh nghiệp lữ hành xây dựng tour ẩm thực, TP Hà Nội nên quy hoạch “vùng văn hóa ẩm thực” tại khu vực phố cổ, qua đó hình thành các khu ẩm thực với cơ sở hạ tầng hiện đại và được quản lý nghiêm ngặt vệ sinh an toàn thực phẩm. Đồng thời, các hộ kinh doanh có thêm cơ hội được đào tạo và cấp chứng chỉ về vệ sinh và kỹ năng phục vụ du lịch.
Trưởng khoa Du lịch học Trường Đại học KHXH&NV (Đại học Quốc gia Hà Nội) PGS.TS Phạm Hồng Long đề xuất, TP Hà Nội cần có quy hoạch tổng thể kinh doanh ẩm thực theo hướng khuyến khích cả nhà hàng sang trọng và ẩm thực đường phố cùng phát triển. Việc quy hoạch này cần được điều chỉnh linh hoạt theo sự phát triển thực tế để đạt được hiệu quả cao nhất.
Đào tạo và nâng cao năng lực cho người kinh doanh
Để nâng cao chất lượng dịch vụ, cần tổ chức các khóa đào tạo về kỹ năng nấu ăn, vệ sinh an toàn thực phẩm, giao tiếp với du khách, ngoại ngữ cơ bản cho những người kinh doanh ẩm thực đường phố. Việc đào tạo này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn góp phần nâng cao nhận thức của người dân về giá trị văn hóa, kinh tế của ẩm thực đường phố.
Xây dựng tour ẩm thực đường phố
Tổng Giám đốc Flamingo Redtours Nguyễn Công Hoan cho rằng, du lịch ẩm thực là ngành dịch vụ mang tính văn hóa, nghệ thuật cao. Để phát triển du lịch ẩm thực, cần có sự phối hợp giữa các doanh nghiệp du lịch, các nhà hàng, các nghệ nhân ẩm thực để xây dựng các tour ẩm thực hấp dẫn, độc đáo.
Các tour ẩm thực có thể bao gồm: tour khám phá ẩm thực vỉa hè, tour tìm hiểu quy trình chế biến các món ăn truyền thống, tour thưởng thức ẩm thực theo mùa, tour ẩm thực kết hợp với tham quan các di tích lịch sử, văn hóa…
Tăng cường quảng bá, xúc tiến
Việc quảng bá, xúc tiến ẩm thực đường phố Hà Nội cần được thực hiện một cách bài bản, chuyên nghiệp. Cần tận dụng các kênh truyền thông trong nước và quốc tế để quảng bá hình ảnh ẩm thực Hà Nội. Tổ chức các lễ hội ẩm thực, các cuộc thi nấu ăn, các chương trình giao lưu ẩm thực để thu hút sự quan tâm của du khách.
Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Đặng Hương Giang cho biết, trong định hướng phát triển du lịch Hà Nội đến năm 2030, TP Hà Nội xác định mở rộng hệ thống các nhà hàng để đáp ứng nhu cầu của nhân dân và khách du lịch. Bên cạnh đó, ngành du lịch Thủ đô sẽ phát triển sản phẩm dịch vụ ẩm thực đường phố theo hướng tập trung vào các loại hình mang tính chất độc đáo như: phố ẩm thực đêm, làng nghề ẩm thực… Ngoài ra, với mục tiêu trở thành “Bếp ăn của Thế giới”, du lịch Hà Nội còn đẩy mạnh quảng bá du lịch ẩm thực Thủ Đô, thông qua việc xây dựng bản đồ Food Tour để du khách có thể tự mình khám phá, trải nghiệm ẩm thực Hà Nội.
Kết luận
Ẩm thực đường phố Hà Nội là một tài sản văn hóa vô giá, là một phần không thể tách rời của đời sống, văn hóa Thủ đô. Việc đưa ẩm thực đường phố trở thành một sản phẩm du lịch hấp dẫn không chỉ góp phần phát triển kinh tế, mà còn là cách để quảng bá, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa ẩm thực truyền thống. Để làm được điều này, cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và người dân. Với tiềm năng to lớn và sự quan tâm ngày càng tăng, ẩm thực đường phố Hà Nội hoàn toàn có thể trở thành một điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch thế giới.