Hồi nhạc sĩ Bùi Đình Thảo còn sống, các nhạc sĩ Hoàng Hà, Mộng Lân và tôi hay về Duy Tiên (Hà Nam) quê ông. Vì gần Hà Nội, nên có đến 4 lần về với nhau “chén tạc, chén thù” rất chân tình và rôm rã. Trước khi trở về Hà Nội chúng tôi còn được biếu gói trà ướp hoa Nhài ngan ngát hương thơm.
Sau khi thu thanh bài hát “Đi học” – Bùi Đình Thảo phổ nhạc bài thơ cùng tên của Minh Chính – ông mời chúng tôi về chiêu đãi bữa thịt Chó thật khó quên. Vừa ăn vừa mở băng bài hát cùng nghe, thu hút cả bà con hàng xóm. Ai cũng khen hay, ai cũng chúc tụng.
Có thể bạn quan tâm: Nhà Sách Giáo Dục Hà Nội: Thất Vọng Vì Hàng Hóa Không Có Tem Nhãn Phụ
Bài hát “Đi học” – Một biểu tượng âm nhạc vượt thời gian
Bài hát “Đi học” gọn gàng, xinh xắn này tác giả viết cho các em thiếu nhi miền núi, nhưng mức độ phổ biến sau đó của nó đã vượt quá khoảng không gian trong dự định của người sáng tác. Ca khúc đã trở thành một phần ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ người Việt Nam.
Sự ra đời và bối cảnh sáng tác
Bùi Đình Thảo đã khéo léo lựa chọn những đoạn thơ giàu hình ảnh và cô đọng nhất của Minh Chính để phổ nhạc. Bài thơ gốc mang đậm chất thơ ca về thiên nhiên và tình cảm trong sáng của trẻ thơ, được nhạc sĩ chuyển hóa thành giai điệu vô cùng ăn khớp.
Có thể bạn quan tâm: Du Lịch Vĩnh Hy – Hang Rái: Cẩm Nang Toàn Tập Từ A-z
“Hương rừng thơm đồi vắng
Nước suối reo thầm thì
Cọ xoè ô che nắng
Râm mát đường em đi
Chim đùa reo trong lá
Cá dưới khe thì thào
Hương rừng thơm chen hương cốm
Em tới trường hương theo…”
Nghệ thuật âm nhạc tinh tế
Với chất liệu âm nhạc mang âm hưởng của dân ca miền núi phía Bắc, bằng một giai điệu khoan thai, nhẹ nhàng, trong sáng, có những nốt luyến láy duyên dáng, âm nhạc của ca khúc “Đi học” đã làm cho lời thơ bay bổng.
Bài hát được cấu tạo ở thể 3 đoạn. Trước khi vào đoạn thứ nhất có nét nhạc dạo đầu, nét nhạc này mang âm hưởng Tính Tẩu – một loại nhạc cụ quen thuộc của đồng bào Tày, Việt Bắc. Nét nhạc đó như một sợi chỉ xuyên suốt bài, nó vang lên ở giữa đoạn nhạc thứ nhất với đoạn nhạc thứ hai, tiếp tục làm cầu nối sang đoạn thứ ba để kết thúc.
Có thể bạn quan tâm: Cung Văn Hóa Hữu Nghị Việt – Tiệp: Trung Tâm Văn Hóa Lịch Sử Và Hiện Đại Của Hải Phòng
Cấu trúc âm nhạc độc đáo
Dùng thủ pháp sử dụng một nét nhạc “gian tấu” xen kẽ giữa các đoạn nhạc chính trong khúc thức, tác giả gắn liền toàn bộ bài hát thành một khối thống nhất. Đường nét giai điệu của bài hát được tiến hành chủ yếu bằng những quãng hẹp, rất ít những quảng nhảy do đó tạo nên một cảm giác nhẹ nhàng, diễn tả được tính cách hồn nhiên, trong sáng vô tư và lạc quan của các em nhỏ trên đường tới lớp.
Tiết tấu của cả 3 đoạn nhạc đều nhất quán trên một âm hình, nhưng đã tránh được sự đơn điệu vì giai điệu mỗi đoạn đều có sự tương phản nhất định. Sự tương phản này không lớn, không mạnh, và chủ yếu chỉ bằng sự thay đổi độ cao.
Khúc thức sáng tạo và đóng góp nghệ thuật
Sang đoạn thứ ba, vẫn dùng tiết tấu của hai đoạn trước, giai điệu ở đây cũng tiến hành ở âm vực cao như đoạn hai. Những công năng hòa thanh đã chuyển sang hướng “át” làm nền, tạo được cảm giác mới so với hai đoạn trên. Tiếp đó tác giả cho tái hiện nét nhạc và lời ca “Hương rừng thơm đồi vắng, nước suối trong thầm thì, cọ xoè ô che nắng, râm mát đường em đi”. Đây là lần thứ ba nét nhạc đó được khắc họa đậm nét làm cho người nghe dễ dàng nhớ được âm hình mang tính chủ đạo của bài.
Mặt khác, việc sử dụng chất liệu dân gian một cách nhuần nhuyễn làm cho giai điệu đậm đà tính dân tộc, mang rõ phong cách miền núi nhưng không bị trùng lặp. Với những bài dân ca hoặc những giai điệu miền núi quen thuộc khác cũng là một ưu điểm của bài hát.
Ý nghĩa và giá trị biểu tượng
Nếu trong sáng tạo nghệ thuật nội dung quyết định hình thức thì ở “Đi học” đã hình thành một dạng “Khúc thức” mới, dạng này khó tìm thấy trong những sơ đồ khúc thức quen thuộc mà lí luận về khúc thức học đã tổng kết. Theo tôi đây có thể xem là một đóng góp của Bùi Đình Thảo.
Hành trình cùng tuổi thơ Việt Nam
Có thể bạn quan tâm: 30+ Concept Chụp Ảnh Cưới & Kỷ Yếu Truyền Thống Đẹp Nhất Tại Làng Cổ Đường Lâm
Hàng năm, cứ đến năm học mới lại có bao em nhỏ lần đầu tiên cắp sách đến trường. Em bước đi trong dáng điệu rụt rè, ngỡ ngàng, nắm chặt tay mẹ và líu ríu bước theo sau. Những em nhỏ ấy hẳn hồi hộp và xúc động lắm. “Đi học” là một bài hát đã ghi lại cảm xúc đó của các em nhỏ và được đông đảo thiếu nhi cũng như người lớn ưa thích.
Bùi Đình Thảo – Người nhạc sĩ của tuổi thơ
Cùng với các ca khúc khác viết cho thiếu nhi như: “Em đi giữa biển vàng”, “Sách bút thân yêu ơi”, “Chúng em làm cô Tấm”… “Đi học” cũng là một bài hát hay của nhạc sĩ Bùi Đình Thảo (1931 – 1997) – một ca khúc tạo nên ấn tượng đẹp trong tâm hồn mọi người và trở thành bài ca đi cùng năm tháng.
Nhạc sĩ Bùi Đình Thảo đã dành cả cuộc đời sáng tác cho thiếu nhi, với hơn 100 ca khúc được phổ biến rộng rãi trong các trường học. Ông sinh năm 1931 tại Duy Tiên, Hà Nam, từng là học sinh kháng chiến trong thời kỳ chống Pháp, sau đó trở thành nhạc sĩ chuyên nghiệp. Với chất giọng nhẹ nhàng, trong sáng, các tác phẩm của ông luôn chạm đến trái tim của người nghe, đặc biệt là các em nhỏ.
Giá trị hiện tại và tương lai
Bài hát “Đi học” không chỉ là một tác phẩm âm nhạc đơn thuần mà còn là một phần di sản văn hóa tinh thần của dân tộc. Ca khúc này tiếp tục được dạy và hát trong các trường học, được các thế hệ sau tiếp tục yêu thích và truyền lại.
Tại eb5investors.vn, chúng tôi luôn trân trọng và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có âm nhạc – một phần quan trọng làm nên bản sắc dân tộc. Bài hát “Đi học” của Bùi Đình Thảo chính là minh chứng sống động cho điều đó.
Trong hành trình tìm hiểu về âm nhạc Việt Nam, đặc biệt là âm nhạc thiếu nhi, “Đi học” luôn là một điểm nhấn quan trọng, một bài học về sự kết hợp hài hòa giữa thơ ca và âm nhạc, giữa truyền thống và hiện đại. Đây là một tác phẩm xứng đáng được ghi nhớ và trân trọng mãi mãi.